Showing posts with label Улс төрийн шинжлэх ухаан. Show all posts
Showing posts with label Улс төрийн шинжлэх ухаан. Show all posts
2011-09-01
C.Жавхлан "Монголоо гэх хүмүүн хэрэгтэй"
Дуучин С.Жавхлангийн Монголоо гэх хүмүүн хэрэгтэй дууг хүргэж байна. Жавхлан сүүлийн үед нийгмийн сэдэвтэй дуу их дуулах болсон. Нэг удаа сонгуульд өрсөлдөөд ялагдсандаа шаралхаж элдэв юм дуулж байна, дахиад үзэх нь энэ муу, эсвэл зүгээр л дуугаа дуулаад хэвтэж байхгүй дээ, эсгий хийх газар нохой хэрэггүй гэх мэтээр Жавхланг ад үздэг хүн цөөнгүй. Ер нь урлаг хүртэл улс төржөөд иймэрхүү илүү юмнууд хэрэггүй ээ гэж олон хүн ярьдаг.
2011-06-15
Эдийн засгийн алуурчид Монголд
За энэ бол Монгол хүн бүрийн үзэх ёстой видео байна. Надад энд хэлэх тайлбар ч алга. Өөрсдөө үзээрэй. Таны амьдрал, таны үр хүүхдийн ирээдүйтэй чинь холбоотой. Өнөөдөр та хоолтой ч маргааш хүүхэд чинь гуйлгачин болох бодит зураг энд байна. Ийм бичлэгийг яагаад хүмүүс нэг их үзээгүйг гайхах юм. Нэг шоуны бичлэгийг л хэдэн мянгаар нь үзсэн байдаг байж. Ийм болохоор л Монгол тиймэрхүү байгаа ч юм шиг. Зоригт, Баярцогт нарын фэйсбүүк, Твиттер энэ тэрийг нь хайж үзлээ. Би ямар тэр аймаар гаруудаас шууд юм асуугаал энийгээ тайлбарла гэлтэй биш. Тэгээд Твиттер дээр Батболд сайд, Д.Энхболд, З.Энхболд, Н.Батбаяр гишүүдэд хэдэн үг үлдээлээ. УИХ-ын гишүүн тойргийн ардын төлөөлөл биш Монголын ард түмний төлөөлөл байдаг учраас миний листэнд байгаа хэдэн Твиттерчдэд хэлэв. Тэд УИХ-ын гишүүн санаатай юм бол ядаж энэ бичлэгийг үзээсэй. Бас ард түмэн та нөхөд эд нарыг сонгосон. Миний сонгуульд саналаа өгсөн гишүүд УИХ-д гарч чадаагүй. Та нарынх гарсан бол тэр хүн чинь юу хийсэн бэ гэдгийг эргэж хараарай. Тэгээд сонголтоо зөв хийгээрэй. Сонголтоо зөв хий гэдэг ер нь их улиг болчихжээ, дандаа ярьсаар байгаад. Сонгочихмоор хүн байхгүй бол битгий сонгууль өг, заавал өгүүлэх гээд байвал очоод зүгээр дугуйлалгүй хүрээд ир. Тэгвэл сонгуулийн ирц ямар болохыг, бас хүчин төгөлдөр болж чадах эсэхийг хар.
2012 он бол Монголын хувьд сүүлчийн боломж шүү. Юун 7 сарын нэгэн тэрнээс нэт юм болж мэднэ. Тийм юм болгуулахгүйн тулд энэ хэдэн эрх баригчдыг 4 дэх засаглалынхан сайн хашраагаад өгөх хэрэгтэй. Даанч тэр 4 дэх засаглал нь ямар ч засаглах чадваргүй, нэр нөлөөгүй, үнэ хүндгүй болжээ. Яалтай ч билээ. Би харамсаж байна. Монгол үнэн утга алгаа...
2011-06-07
Ш.Баатар: ХЯТАД ХИЛЭЭ ХААВАЛ МОНГОЛ ХӨГЖИНӨ
Манай мэдээллийн хэрэгслэлээр Өвөр Монголд өрнөж байгаа үймээн самууны талаар бараг мэдээлэхгүй байна. Нөгөө Монголын эрх чөлөө, чөлөөт хэвлэл хаана байна? Ардын баатар Бат-үүлээс алдарт нийтлэгч Баабар хүртэлх сэхээтнүүд хаана явна? Газрын гаваар орсон мэт ганц ч үг тэд дуугарахүй байгаад гайхаж байна. Сэтгүүлчид мэдээлэх хүсэхгүйдээ биш цаанаас нь мэдээлүүлэх хүсэлгүй байгаад хэргийн нууц оршино хэмээн би хардаж байна. Арчаагүй энэ айдас хүйдэс нь урд хилээ хаалгавал улаан хоолой давах юмгүй болно гэдэгт байгаа болов уу даа. Хятадууд хохь чинь шүү ходоодтой чинь тооцоо хийнэ шүү гээд манай Хятадад ээлтэй дарга нарыг маань айлгаад байна уу даа. Манай эрх мэдэлтэй эрхмүүд ч багананы цаагуур нүүрээ нуудаг балчир хүүхэд шиг айгаад байна уу даа.
Би хувьдаа Хятад хилээ бушуухан хаагаасай гэж боддог. Монголчуудыг уусгаж сорох бодлоготой Хятад яалаа гэж задгай тавьсан хилээ амархан хаах вэ. Хорин жил бид Хятадын хогийг хурааж байгаль дэлхийгээ цөвтүүллээ, бордоотой ногоог нь идэж хордлоо, хийж чадах ажлаа тэднээр хийлгэж улам залхуу боллоо, цэцэг цэврүү шиг охидоо бузарлуулж цус бохирдлоо, одоо болоо юм биш үү.
2011-05-26
Солонгосчууд Халх голд газар тариалан эрхэлнэ
Солонгосууд Монголын газар нутгийг худалдаж авсан тухай сониндоо бичээд Монголчууд нь газар нутгаа худалдсан юм шиг яриа нийтлэлүүд сүүлийн үед вэб сайтуудаар нэлээд тавигдсан байна. Гого дээр Солонгосын Кореа Таймс сонины тавьсан мэдээг орчуулаад тавьчихсан байгааг блогтоо нийтэлж байна. Энэ талаар миний блогт бас өмнө нийтэлсэн нийтлэл байгаа бөлгөө. Харьцуулж унших хүмүүс нь уншина биз дээ. Миний хувьд өөрийн бодлоо нэг нийтлэлдээ аль уже биччихсэн болно.
Солонгосчууд Халх голд газар тариалан эрхэлнэ
Солонгосчууд Монгол улсаас 30 мянган га газрыг газар тариалан эрхлэх зорилгоор худалдан авах гэж байгаа тухай www.koreaittimes.com веб хуудсанд өгүүлснийг бүрэн эхээр нь орчуулан толилуулж байна.
Тус байгууллагын Хөдөө аж ахуйн хэлтсийн дарга Чан Юн Чан ярихдаа, Кори гэж нэрлэгдсэн 816 880 акр талбай бүхий тариалангийн эдэлбэр газарт байгальд ээлтэй газар тариалангийн болон мал аж ахуйн үйлдвэрлэл эрхлэхээр төлөвлөж байгаа тухайгаа дурдлаа. Кори гэдэг нь эртний Солонгосын Корё хаант улсын нэрээс гаралтай үг юм.
Кори эдэлбэр газар нь маш их нөөц боломжтой газар юм байна. Цаг агаар тогтвортой, сайн чанарын хөрс, тунгалаг голуудтай, гүний ус элбэгтэй зэрэг нь газар тариалангийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд тун таатай юм. Ингэснээр, Монголын хүнсний зах зээл болон экспортыг өргөжүүлэхэд тодорхой хувь нэмэр болно.
БНСУ-ын Солонгос-Монголын хөдөө аж ахуйн хөгжлийн санаачилга болон Монгол улсын Дорнод аймгийн засаг захиргааны удирдлагын хооронд нэгэн гэрээ удахгүй байгуулагдах гэж байгаа бөгөөд гэрээ ёсоор газрын дорх нөөцийг ашиглаж дэлхийн зах зээл дээр үр тарианы үнэ тогтворгүй байгаа үед импортыг орлох үр тариа болон хүнсний ногоо тариалах болно.
2011-05-24
Э.Бат-Үүл: АН одоо хүртэл С.Баярын хавханд байна
Уншууштай!!!
Эх сурвалж: http://politics.news.mn/content/67937.shtml
АН одоо хүртэл С.Баярын хавханд байна
УИХ-ын гишүүн Э.Бат-Үүлтэй ярилцлаа.
-Та Сонгуулийн хуулийн ажлын хэсэгт орсон. Ажлын хэсэг хуулийн төслийг байнгын хороонд оруулахаар боллоо. Яг юун дээрээ тохирч чадсан бэ?
-Холимог хувилбараар сонгуулиа явуулья гэдгийг бол Төрийн байгуулалтын байнгын хороо дэмжчихсэн шүү дээ. Холимог дотроо нэрсийн жагсаалтаар хэдэн хүн тухайн тойрог дээр хэдэн хүн гаргах гэдгээ яриагүй байгаа. Ямар ч байсан үндсэн зарчмаа бол шийдэж чадсан гэсэн үг.
-Яагаад энэ хоёрхон тоог шийдэж чадахгүй байгаа юм?
-Намын нэрсийн жагсаалт дээр тойрог дээр хэдэн хүн байх уу гэдгээ эхэлж ярихаар зөвхөн тэр асуудлаа тойрч яриад, сонгуулийн бусад зарчмууд уягдах магадлал байгаа учраас ажлын хэсэг энэ асуудлыг хойш тавьсан.
-Одоо бусад асуудлаараа саналаа бэлтгэчихсэн юм чинь хоёр нам хувь тэнцүүлсэн болон мажоритари суудлынхаа тоог тохироод л санал хураалгачих юм байгаа биз дээ?
-Суудлын тоог тохирч орж бараг л чадахгүй байх аа даа. Чуулганаар оруулж байж л санал хураалгах болох байх. Их хурал дээр саналаа нээлттэй ярина гэсэн үг.
-Ж.Сүхбаатар гишүүн болохоор “Намын удирдлагууд байр сууриа тодорхой хэлэхгүй байгаа учраас бид наана нь чиглэл гаргаж чадахгүй байна” гэсэн. Үнэхээр дээгүүр өөр тоо яваад байна уу, үгүй юу?
-Манай бүлгийн гишүүдийн хувьд бол тийм юм байхгүй. Бүлгийн гишүүн бүр сонгуулийн хууль яаж гарах вэ гэдгийг анхааралтай харж байгаа учраас намын даргын тэг, ингэ гэсэн чиглэлийг хүлээж суухгүй болов уу гэж бодож байна. Гишүүн бүрт өөр өөрийн сонирхол байгаа учраас.
-Гэвч гишүүдийн сонирхол нь жижиг 76 дээр байна уу, том 26, эсвэл 50:26 дээр байна уу?
2011-05-23
Е.Өвбилэг: Өмнөд Солонгос Монголын газар нутгийг худалдаж авснаа албан ёсоор зарлажээ
Е.Өвбилэг: Өмнөд Солонгос Монголын газар нутгийг худалдаж авснаа албан ёсоор зарлажээ
2011.05.21
Газар нутгаа бусдад худалдсан улс, үндэстэн дэлхийн түүхэнд бараг байдаггүй. Харин, газрын төлөөх том, жижиг дайнууд бүх улсын түүхэнд бий. Бас, газраас үүдэлтэй маргаан өнөө хүртэл тасарсангүй. Бидний амьдрах Ази тивд гэхэд газар нутгийн маргаангүй улс тун ховор. Яг одоо, дөрвөн га газар, түүн дээрх балгасын төлөө Тайланд, Камбож улсууд цус асгаруулан тулалдаж байна. Газар ийм үнэтэй юм.
Харин, хоёр онцгой тохиолдол түүхэнд тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг. Түүний нэг нь Оросын хаант улс Аляскийг Америкт хямдхан худалдаж, асар их баялагтай нутгаа үүрд алдсан тухай. Харин, нөгөө нь Хойд Америкийн индианууд колоничлогчдод газар нутгаа зүгээр шахуу худалдсан түүх. Өнөөдөр, нутгаа худалдсан индианууд цөөнхийн цөөнх болж, мөхлийн даваанд тулжээ.
Гэтэл, энэ удаа Монгол Улс Аляск болон индиануудын түүхийг давтаж байгаа талаар Өмнөд Солонгосын мэдээллийн хэрэгслээр мэдээлж байна Энэ талаар “koreaittimes.com” гэх сайтад 2011.03-нд дэлгэрэнгүй мэдээг байрлуулжээ (http://www.koreaittimes.com/story/13469/korea-purchases-30000-hectares-mongolia-initiate-agricultural-cooperation).
Өмнөд Солонгос Монгол Улсаас 30.000 га үржил шимтэй нутгийг нь худалдан авч байгаа юм байна. Тодруулбал, солонгосчууд Монголын газрыг ашиглах, түрээслэх бус, харин худалдаж авч байгаа гэж дээрх мэдээнд бичжээ. Тэгэхээр, Монгол Улс газар нутгаа үүрд алдаж байгаа хэрэг.
Х.Мөнх: Солонгосчууд Монголд колони байгуулах эхлэлээ тавив
Х.Мөнх: Солонгосчууд Монголд колони байгуулах эхлэлээ тавив
2011 оны 3 сарын 20, Өмнөд Солонгос, Сөүл хот
Өнгөрсөн долоо хоногт олон улсын хэмжээнд ч анхаарал татахаар нэгэн үйл явдал тохиолоо. Монгол Улсын ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Дорнод аймагт очиж ажиллах үеэр БНСУ-ын Засгийн газар, Койка байгууллага болон Монгол Улсын Засгийн газраас мэдэгдэл хийж Дорнод аймгийн Халх голын сав нутагт тариалан хөгжүүлэх зорилгоор солонгосчуудад 270.000 га газар ашиглуулахаар шийдвэрлэснийг зарлалаа. Энэ нь 2700 хавтгай дөрвөлжин км бүхий их хэмжээний нутаг юм. Жишиж хэлбэл, энэ нь өнөөгийн Улаанбаатар шиг хэд хэдэн хот байгуулахад хангалттай хүрэлцэх газар ажээ.
Монголын эрх баригчдын дээрх шийдвэр БНСУ хилийн чанадад дор хаяж зуугаад жилээр тариалангийн газар түрээслэн авах стратеги бодлогоо хэрэгжүүлж буйн томхон илрэл боллоо. 99 жилийн хугацаагаар газар түрээслэх асуудлыг 2006 онд БНСУ-ын ерөнхийлөгч Ро Мүн Хён Монголд айлчлах үеэр хөндөн тавьжээ. Удалгүй солонгос мэргэжилтнүүд, судлаачид хүрэлцэн ирж Халх голын сав газарт судалгааны ажлыг ч хийсэн байна. Гэхдээ, солонгосын компани 99 жилээр газар түрээслэх гэдэг нь Монголд ихээхэн хэл ам дагуулж, авилгын хэрэг ч сөхөгдөв. Ийм учраас солонгосчууд асуудлыг Койка байгууллагаараа дамжуулан зүтгүүлж, газар тариалангийн загвар аж ахуй хөгжүүлэх нэрийн дор удаан хугацаагаар их хэмжээний газар эзэмшин ашиглахаар болж байна. Гарын үсэг зурах ёслолын үеэр солонгос эрхмүүд болон Монгол Улсын Их Хурал, Засгийн газрын гишүүд үүнийг Дорнод аймгийн хэсэг иргэдийг ажлаар хангаж, Монголд солонгосчуудын тарьсан хүнсний бүтээгдэхүүнийг гадаадад экспортлох чухал үйл явдал боллоо гэж мэдэгдэв. Гэвч, гадныханд газраа эзэмшүүлэх нь Монголд юу авчрах вэ гэдгийг дэлхийн эрдэмтэд их л өөр өөр харж байгаа ажээ.
2011-05-14
Б.Түвшин: Намчирхал хэрээс хэтэрч, улс эх орны хөгжилд чөдөр, тушаа болж байна
1990 оны цагаан морин жилийн ардчилсан хувьсгалын нөлөөгөөр манай улсын иргэд үг хэлэх, эвлэлдэн нэгдэх, хувийн өмчтэй болох, гадаад паспорттой болж олон улсад чөлөөтэй зорчдог болох зэрэг маш олон эрх, эрх чөлөөг эдэлдэг болсон нь хэн бүхэнд таатай.
Хүн төрөлхтөний мөрөөдөл болсон эдгээр эрх, эрх чөлөөг монгол хүн харин ч нэг эдэлж, дэлхийн соёлт хүн төрөлхтөнтэй хөл нийлүүлэн алхаж буй хэдий ч, бас хэтрүүлэх, хэтийдүүлэх зэрэг сөрөг үзэгдлүүд нийгэмд гарсаар байна. УИХ-аас энэ талаар хэлэлцэж, засаж сайжруулсаар байгаа хэдий ч улсын маань хөгжилд саад болж байгаа хамгийн том нэгэн сөрөг үзэгдлийн тухай дурдахгүй өнгөрч болохгүй нь.
Дуугараад зогсохгүй, үүнтэй эрс тэмцэхгүй бол, энэхүү нийгмийн үзэгдэл иргэдийн маань үзэл бодол толгойг бүрэн угаагаад зогсохгүй, улмаар улсын хөгжил, тусгаар тогтнолд ч саад учруулж мэдэхээр газар авч байна. Энэ бол НАМЧИРХАХ буюу намаар хуваагдах нийгмийн үзэгдэл юм. (Энэ нь хэдийгээр нийгэмд байх л үзэгдлийн нэг боловч, хэтэрвэл нэн аюултай үр дагаварт хүргэдэг ажээ.)
2011-04-25
Монгол Улсыг эзлэх Хятадын бодлого
Youtube дээр ийм бичлэг тавигдсан бөгөөд хэн нэг нь монгол хадмал хийсэн байна. Хэн гэдэг хүн яриад байгааг нь ч мэдэх юм алга. Гэхдээ маш сонирхолтой бичлэг ажээ. Хэд хэдэн зүйл дээр санал нийлж бас заримтай нь санал нийлэхгүй байна.
1. Хятад Монголыг эзэлж биш худалдаж авч байна. Энэ үнэн. Монголыг энд mongolia биш mine goldia гэж ёжилсон нь угаасаа үнэн юм. Монгол бол зүгээр л асар их баялагтай газар нутаг. Тэнд Төр, ЗГ, ард түмэн гэж байсан ч ялгаа алга байхгүй байсан ч ялгаа алга болотой. Ялангуяа Хятадуудад. Тэд Монголыг тусгаар улс гэж үзэхээ болиод зүгээр л мөнгөөр л тусгаар тогтнолыг нь үгүй хийж эхэлж байна.
2. Зүүн Азийн бүс нутгийг хамгийн чухал бүс нутгийн нэг гэж хэлж байна. Энэ бас үнэн. Энд буурай хөгжилтэй орноос ганцхан Монгол л багтдаг. Тэгээд ч энэ Зүүн Азийн бүс нутаг газарзүйн нэршил гэхээсээ улс төрийн нэршил болж хувирсан бөгөөд Азид байхгүй АНУ гэх мэт улсууд ч Зүүн Азийн бүс нутаг дахь хүчтэй оролцогч, тоглогч орон болж байна.
3. Харин төгсгөлд нь Хятадын газрын зураг Монголыг үгүй болгож хуучин Хубилай хааны байгуулж байсан Юань гүрний газрын зурагтай адилхан болж байгааг харахад сэтгэл урагдмаар, бас түүх эсрэгээрээ давтагдаж байгаа юм шиг хачин харагдаж байна. Гэхдээ ийм дүгнэлт хийхэд хамаагүй эрт байгаа юм. Энд Оросын асуудлыг лектор дотроо сайн бодоогүй бололтой. За ямартай ч үзээд хүн бүр өөр өөрсдийн дүгнэлтээ хийнэ биз ээ.
2011-04-24
Шүүмж 2: Харийнхны бусармаг бодлого ба Хоромхон жаргал мэт халамжийн бодлого
Дуулин
"Стресс төрүүлдэг мэдээ ба Шаолин киноны тухай" нийтлэлийн үргэлжлэл
.....Хүний хөгжлийн 21 мянга, Оюутны сургалтын төлбөр, Таван Толгойн хувьцаа. Би энэ бүхнийг ор тас үгүйсгэдэггүй. Би сар бүр 21 мянган төгрөгөө Хадгаламж банкан дээр оочерлон байж авдаг, миний 2 дүүгийн сургалтын төлбөрийн 500 мянгыг нь төрөөс төлсөн. /Жич: Харин сургуулиуд нь төлбөрөө өмнө байснаасаа 500 мянгаар нэмсэн / Энэ бидний амьдралд түр зууртаа гал намжаах маягаар хэрэг болж байж мэднэ. Гэхдээ битгий баярла. Бид сар бүр 21 мянган төгрөг авч, нэг удаа сургалтын төлбөрийнхөө тодорхой хувийг төлүүлдэг энэ халамжийн мөнгийг хүртэж, төр нь бас тарааж байхын оронд өөр зүйл хийх хэрэгтэй. Яг юу вэ? Судлаачид, эдийн засагчид, Монголын эрдэмтэд энэ талаар хангалттай их ярьсан бөгөөд гүүглээр хайгаад үзэхэд гараал ирнэ. Би эдийн засагч биш улс төр судлаач учир энэ талаар хангалттай сайн бичиж чадахгүй байж магад. Гэхдээ л хичнээн тэнэг байсан ч 21 мянга тараахаас илүү зүйл хийж болохыг мэдэж байна. Монголын газрын баялаг асар их. Энэ бол асар их хөрөнгө. Хичнээн хохиролтой гэрээ байгуулж чадууллаа ч ямар дандаа мал хашчихсан Монгол улс байгаа биш дээ, оюун ухаант хүн амьдардаг Монгол улс тодорхой хэмжээний мөнгө, хөрөнгө бий болгож чадна. Тэр бол найдвартай. Нэг дор цүлхийтэл ороод ирэхгүй ч бид зөв бодлого хэрэгжүүлж чадвал Монголд байгаа олон асуудлыг шийдвэрлэж чадна. Ер нь ямархуу асуудлууд бидэнд байгаа билээ, яагаад хамгийн ашигггүй халамжийн салбарт мөнгөө зарцуулж байхын оронд хөгжлийн асуудлыг хойш нь чангааж байдаг салбарууддаа мөнгө хаяж тэр салбарт дорвитой бодлого хэрэгжүүлж болохгүй гэж Үүнд:
Шүүмж 1: Стресс төрүүлдэг мэдээ ба Шаолин киноны тухай
Дуулин
Шүүмж 1: Стресс төрүүлдэг мэдээ ба Шаолин киноны тухай
Би уншсан нийтлэл, үзсэн кино болгоны талаар нийтлэл бичээд түүнийг шүүмжлээд байдаггүй. Үнэхээр хэрэгцээтэй гэж бодсон, хувь хүн хэсэг бүлэгт чиглэсэн биш нийт нийгэм, ард түмэнд бүгдэд нь хамааралтай, чухал асуудлууд дээр зориуд цаг гаргаж шүүмж бичдэг, мөн тэр талаар бичсэн хүмүүсийн нийтлэл дээр шүүмж бичдэг.
Монголын мэдээний хэд хэдэн том сайтууд болох gogo, news, shuud гэх мэт сайтууд их сонин. Өглөө босоод би gogo рүү заавал ордог бөгөө гого бас надад зориулаад заавал нэг хүний дургүй хүргэсэн, шал тэнэг, хүмүүсийн захиалгаар бичсэн, хүн ардыг мунхруулах гэсэн мэдээ найдвартай нэгийг тавьчихдаг юм. Тийм мэдээг харахаар миний мэргэжлийн синдром яалт ч үгүй л хөдлөнө дөө. Учир нь орчин үед мэдээллийг ашиглаж улс төрчид, бизнесийнхэн, олгирхууд, харийнхан олон зүйлийг амжуулж чаддаг болж. Өөрөөр хэлбэл тэд мэдээллийг өөртөө хэрхэн яаж ашиглах вэ, тухайн мэдээ өөрийнх нь эсрэг байсан ч яаж эерэг болгож чадах вэ гэдэг дээр их чадварлаг болсон бололтой. Тэгээд ч орчин үеийн энэ түм буман үнэн худал нь мэдэгдэхгүй шар, хар, эрээн, олон өнгийн мэдээнүүдийг хүмүүс хараад аль нь үнэн зөв, алийг нь хүлээж авах ёстой, алийг нь хүлээж авах ёсгүй, алинд нь итгэх, итгэхгүй зэргээ мэдэхээ байчихдаг байна. Арга ч үгүй ийм олон мэдээгээр өдөр бүр завсаргүй бөмбөгдүүлж байгаа хойно. Ийм нөхцөлд улс төр судлаачид ард түмэнд энэ олон өнгийн мэдээнээс үнэн бөгөөд хэрэгтэй мэдээг нь ялгаж өгдөг байх шаардлагатай. Учир нь ард түмэн бүгдээрээ улс төр судлаачид биш.
2011-04-22
Улс төрийн ерөнхий онол ба Улс төрийн сэтгэлгээний түүх хичээлийн улсын шалгалтын асуултууд
Улс төрийн шинжлэх ухааны бакалаврын зэрэг /Bachelor of Arts/ хамгаалах гэж байгаа хүмүүс эдгээр асуултуудыг бүгдийг нь мэддэг байх ёстой.
Улс төрийн ерөнхий онол хичээлийн улсын шалгалтын асуултууд
1. Улс төрийн үйл ажиллагаа, түүний ангилал
2. Улс төрийн дэглэм, мөн чанар, агуулга
3. Улс төрийн хямрал, түүнээс гарах арга зам
4. Улс төрийн модернизаци
5. Улс төрийн засаглалын легитим шинж
6. Улс төрийн элит, контр элит, онцлог, гүйцэтгэх үүрэг
7. Төр, түүний үндсэн шинж, үүрэг
8. Улс төрийн мөргөлдөөн, шинж чанар, төрөл
9. Намын систем, хэв маяг, ангилал
10. Иргэний нийгэм: ойлголт, бүтэц, үүрэг
Авторитаризм ба Легитим шинж
Авторитаризм ба Легитим шинж:
Авторитаризм нь тодорхой хэрэгслүүдийн хүрээнд буюу тэдгээр хэрэгслүүдийн тусламжтайгаар засаглалаа хэргэжүүлж байдаг. Харин зарим хүмүүс авторитаризм бол тэдгээр арга хэрэгслийг ашиглахгүй байсан ч үр өгөөжтэй гэж үздэг байна. Учир нь тэр хүмүүс улс төрийн өөрчлөлтөөс айдаг болгоомжилдог, эрх баригч лидерүүдээ хүндэтгэдэг, үгийг нь дагадаг, бас үзэл суртлын дэглэмийг хүлээн зөвшөөрдөг ажээ. Ямар нэгэн албадлагын арга хэрэгсэл ашигладаггүй авторитаризм нь засаглалын легитим шинжтэй байдаг. Заримд нь энэ санааг хүлээн зөвшөөөхөд хицүү байдаг байна. Ялангуяа Барууны Ардчилагчид авторитар систем болгонд хүмүүс засаглагчдынхаа унахыг хүлээж байдаг бөгөөд ардчилсан систем нэвтрүүлэх сонирхолтой байдаг хэмээн таамагладаг аж. Энэ таамаглал нь хэтрүүлэг юм. Авторитар дэглэм нь институтчлэгдсэн байдаг бөгөөд мөн аливаа ардчилсан систем шиг легитим шинж, тогтвортой байдал зэргийг агуулдаг. Макс Веберийн легитим шинжийн хэлбэрүүдийн тухай үзэл санаа дээрх үзлийг тайлбарлахад тус болно.
Либерал Ардчиллын эх нутаг Англи
Англи: Либерал Ардчиллын эх нутаг Орчин үеийн Ардчиллын эх үндэс нь 1215 оны Англи улстай холбоотой юм. Тэр үед Английн хаан Жонн |Түүхэнд John the LackLand буюу нутаггүй Жонн гэж алдаршсан| “Магна Карта” хэмээх баримтанд гарын үсэг зурсан бөгөөд энэхүү баримт бичиг нь хааны эрхийг хязгаарлахыг оролдсон, өөрөөр хэлбэл татвар ногдуулах, хураах, улсын төсөв батлах г.м асуудлыг хаан шийдвэрлэхдээ ноёд буюу язгууртан баронуудтай хэлэлцэж байгуулах ёстойг хуульчилсан нь хууль тогтоох байгууллагын эртний үндсийг тавьсан баримт болсон байна. “Магна Карта”-д тэмдэглэснээр бүх чөлөөт эрчүүд |тухайн үедээ зөвхөн язгууртнуудыг л ингэж ойлгодог байж| хууль батлах процесст оролцох хэрэгтэй гэж заасан нь иргэний эрхийн тухай үзэл санааны үндсийг тавьсан байна. “Магна Карта”-д ямар ч чөлөөт эр хүнийг тухайн газар нутагт хүчин төгөлдөр үйлчлэх хууль, эсвэл шүүхийн хууль ёсны шийдвэргүйгээр баривчлах, хорих,….эсвэл ямар нэг аргаар хор учруулж болохгүй гэжээ.
Төрийн удирдлагын тухай бүрэн хэмжээний лекц
Төрийн удирдлагын тухай нэлээд цогц хэмжээний лекцийн материалыг толилууж байна. Энэ лекцийг МУИС-ын УТС тэнхимд намайг сурч байх үед заадаг байсан юм. Одоо програм нь өөрчлөгдсөн эсэхийг сайн мэдэхгүй байна. Гэхдээ онол бол онол. Доор нийтлэсэн материалыг уг нь бэлэн хоол гэдэг л дээ. Хэн нэгэнд нь төрийн удирдлагын талаар бие даалт хийх хэрэгтэй болно, номноос хуулчих гэхээр залхуураад бэлэн юм файлаар олох гэж үзнэ, тэгээд гүүгл ахаас асууж гарна даа. Би ийм бэлэн хоолыг блогтоо аль болох тавихгүйг хичээнэ. Гэхдээ энэ материалыг гүүглээр хайхаар нэг блог гэхэд хицүү юм дээр гарч ирээд байдаг юм. Миний бие тэр блогийг зүгээр туршилт маягаар нээж хэдэн юм тавьчаад нууц үг энэ тэрийг нь мартчхсан бололтой байгаа юм. Тэгээд устгаж бас янзалж чадахаа байсан. Нэгэнт л гүүглдээл хүмүүс олоод харчих юмыг өөртөө хадгалаад яахав, бас байгаа зүйлээ харамгүй хуваалцая гэсэн үүднээс энэ материалыг тавьж байна. Дахиж ийм бэлэн хоол тавихгүй тул найдаад хэрэггүй шүү.
Төрийн удирдлагын тухай бүрэн хэмжээний лекц
Òºðèéí óäèðäëàãûí ò¿¿õ
- Óëàìæëàëò ¿å. XIX-Àæ ¿éëäâýðæèëòèéí ¿å
- Áþðîêðàò ¿å. Àæ ¿éëäâýðæèëòèéí ¿åýñ XX çóóíû 70-ààä îí õ¿ðòýë.
- Ïîñò áþðîêðàò ¿å. XX çóóíû 80-ààä îíîîñ ºíººã õ¿ðòýë.
1.Óëàìæëàëò ¿å:
À. Îâîã àéìãèéí.
Á. Ïàòðèàðõàë áóþó óëàìæëàëò íèéãìèéí óäèðäëàãûí ¿å.
Â. Ïàòðèìîíèàëü áóþó àáñîëþò õààíò çàñàãëàë ãýæ 3 õóâààäàã.
À. Ýíý ¿å íü îâãèéí òýðã¿¿í àéìãèéí çîíõèëîã÷ ò¿¿íèéã òîéðîí õ¿ðýýëýã÷äèéí óäèðäëàãà þì. Ãîë çàð÷èì íü îâîã àéìãèéí òýðã¿¿íä ¿íýí÷ýýð ç¿òãýõ ò¿¿íèé íèéãìèéí õóâèàðëàëòààñ ò¿ëõ¿¿ õ¿ðòýõ, õàðèí òýðã¿¿í îâîã àéìãèéí àþóëã¿é áàéäëûã õàíãàõ ÿâäàë áàéäàã.
Yмх мах эрэн гvйх зэвхий vргэлжид хувирах цагийн аясыг дагах єчvvхэн бэлтрэг
Юуны өмнө Машбат багшийн блог болох http://mashbatotgonbayarsarlagtay.blogspot.com блогоос доорх нийтлэлийг зохиогчийнх нь албан ёсны зөвшөөрөлтэйгөөр авч нийтэлж байгаагаа дуулгая. Миний блогоос мэдээлэл копидож болно гээд би доор нэг юм биччихсэн байгааг харж байгаа байх, Гэхдээ мэдээ копидох болвол заавал хэн бичсэнийг нь тавина шүү. Ялангуяа энэ мэдээг копидохдоо үг үсэг дутаахгүй байхыг анхааруулж байна. Цаашид Машбат багшийн блогоос олон хэрэгтэй мэдээллийг энэ блог дээр албан ёсны зөвшөөрөлтэйгөөр тавих болно. Та бүгд бас блог руу нь орж үзэж сонирхоорой. Манай улс төрийнхөнд бол хэрэгтэй юм их л байлээ дээ. Хэрэгтэй мэдээллийг аль болох олон сувгаар илүү олон хүнд хүртээмжтэй хүргэх нь чухал шүү дээ. Ялангуяа тэр өдөр тутмын, цаг үеийн шинжтэй мэдээ мэдээлэл, шар, хар, алаг мэдээнцэрүүдтэй харьцуулшгүй мэдээлллийг буюу үнэ цэнээ хэзээ ч алдахааргүй, үргэлжид үнэ цэнэ бүхий, суурь шинжтэй чухал мэдээлллийг олон хүнд хүргэх нь чухал. Би тийм л мэдээг сонгож тавих болно. Орчлон хорвоо олон мэдээгээр дүүрэн ч тэр дундаас шилж сонгож чухал гэснийг нь олж мэдэх бол басхүү орчин цагийн мэдээлэлд бөмбөгдүүлсэн ертөнцийн хүмүүст зайлшгүй байх чухал чанар болоод байна.
Yмх мах эрэн гvйх зэвхий vргэлжид хувирах цагийн аясыг дагах єчvvхэн бэлтрэг
Энэ өгүүллийг миний бие 1997 онд бичсэн боловч тэр үедээ элдэв сонин сэтгүүлд хэвлүүлж амжаагүй юм. Гэхдээ энэ өгүүлэл сайн анд Амбагайтны Батзандангийн маань ачаар цахим өртөө, эрхзүй.ком зэрэг олон вэб хуудаст хэвлэгдсэн билээ.Энэ миний уран зохиол, улс төр хоёрыг холбох гэсэн анхны оролдлого минь байлаа. Нэг найз маань уншиж үзээд рок сонсогдож байна гэсэн бол нөгөө нь уншчихаад "уран зохиол, улс төр хоёрыг хутгаж, завааруулахаа боль" гэж байж билээ.Энэ өгүүллийг минь уншаад та бас сэтгэгдлээ үлдээвэл би тун баярлах сан. ГялайлааСарлагтай Отгонбаярын Машбат
Хєх чоно, хєєpхий чоно
Хєх тvvхийн маань Бєpт чоно
Ойp хавь vхээpийн аниpгvй. Одод талын энгэpт гялалзана. Наpны гэpлийг ойлгох саpны туяанд хажуудах довцог дvнхийнэ. Гэтэл нэгэн зvйл бєpтєлзєєд алга болчихлоо. Хэсэг чимээгvй болсноо, нэлээн хол дахин vзэгдэж, гэхдээ энэ удаа чухам юу болох нь танигдав. Тэp бол чоно байлаа.
2011-04-21
The origin of States /G. Almond, Powell, Power and Choice, Chapter 2: Modern State/
/энэ яг доор өгүүлэх номны ковер биш байх шүү. Энэнээс өөр байдаг санагдаж байна. Мартчихжээ./
Òºð óëcóóäûí ¿¿ñýë |The origin of States| G. Almond, Powell, Power and Choice, Chapter 2: Modern State хэсгээс толилуулж байна.
/ Ýíä ºã¿¿ëæ áóé Òºð óëñûí ¿¿ñýë ãýäýã íü òºð õýçýý õàìãèéí àíõ ¿¿ññýí áý ãýäýã àñóóäàë áèø õàðèí òºð, îð÷èí ¿åèéí òºð áîëæ ººð÷ëºãäñºí, õºãæñºí òóõàé àñóóäàë буюу "төр улс-nation state" гэсэн нэршлийг илэрхийлж байгаа төр улсын талаар өгүүлсэн ажээ. /
ªíãºðñºí çóóí äàõü òºð óëñóóäûí ¿¿ñëèéí òóõàé àñóóäàëä áèäíèéã ÿã þó õºòºëæ áàéíà þý? Ìàãàäã¿é ýíý àñóóëòûí òàéëáàð íü áèäýíä òºð óëñûí ìºí ÷àíàðûã èë¿¿ ñàéí îéëãîõîä òóñàëæ áîëîõ þì. ßàãààä Åâðîïò òºð óëñ õºãæñºí áý ãýäèéí òàëààð ýðäýìòäèéí äóíä èäýâõòýé ìàðãààí ºðíºäºã. Ãýõäýý ë íýã ç¿éë òîäîðõîé. Îð÷èí ¿åèéí òºð óëñóóä àæ ¿éëäâýðèéí õºãæèë áîëîí íàðèéí õóäàëäààíû çîõèîí áàéãóóëàëòòàéã õîëáîîòîéãîîð õºãæñºí ãýäýãòýé èõýíõè ñóäëààÿèä ñàíàë íèéëæ áàéíà.
Class Conflict and Consensus: Marx and Tocqueville
"POLITICAL MAN The Social Bases of Politics" by SEYMOUR MARTIN LIPSET DOUBLEDAY & COMPANY, INC., GARDEN CITY, NEW YORK 1960
Àìåðèêèéí óëñ òºðèéí ñîöèîëîãè÷ Ñåèìîð Ìàðòèí Ëèïñåòèéí /Seymour Martin Lipset (March 18, 1922–December 31, 2006) / “Political man” áóþó Óëñ òºðèéí àìüòàí çîõèîë íü äýëõèéí 20 ãàðóé õýëíýý 400 000 õóâü õýâëýãäñýí àëäàðòàé çîõèîë þì. Òóñ çîõèîëûí 1-ð á¿ëãèéí Áþðîêðàò áà Àðä÷èëàë õýñãèйг толилуулж байна. Орчуулга нь ардаа байгаа.
Class Conflict and Consensus: Marx and Tocqueville
It was after the French Revolution that the problems of conflict versus consensus came into focus. The revolutionaries were naturally primarily concerned with furthering conflict, the conservatives with maintaining social stability. But for many years few men analyzed the conditions under which conflict and consensus were or could be kept in balance.
Монголын Ерөнхийлөгч Чехийн Ерөнхийлөгчөөс илүү эрх мэдэлтэй юу? Чехийн Ерөнхийлөгч Монголын Ерөнхийлөгчөөс илүү эрх мэдэлтэй юу?
Монголын Ерөнхийлөгч Чехийн Ерөнхийлөгчөөс илүү эрх мэдэлтэй юу?
Чехийн Ерөнхийлөгч Монголын Ерөнхийлөгчөөс илүү эрх мэдэлтэй юу?
Б.Мөнхгэрэл
Хэн нэгэнд эрх мэдэл байна гэдэг чухал, гэхдээ тухайн хүнд тэрхүү эрх мэдлээ хэрэгжүүлэх бодитой нөхцөл байна уу гэдэг нь үүнээс ч илүү чухал юм. Яг адилхан эсхүл ойролцоо “эрх мэдэл”-тэй мөртлөө тэрхүү эрхээ хэрэгжүүлэх “нөхцөл бололцоо”, “улс төрийн орчин” зэрэг нь тэс өөр байдаг нөхцлийг аль нь илүү эрх мэдэлтэй вэ гэх бус харин аль илүү хүчтэй вэ гэдэг ойлголтоор илэрхийлвэл илүү ойлгомжтой болох юм. Аль нь хүчтэй вэ?
Монголын ерөнхийлөгч илүү хүчтэй. Үүнийг дараах 3 нотолгоогоор үндэслэе.
1. Контор сигнатур
Монголын Ерөнхийлөгчийн хувьд өөрт хамаарах бүрэн эрхээ хэн нэгэн субьект болоод аль нэгэн институттэй“хуваалцдаггүй” буюу өөрөөр хэлбэл бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхэд Ерөнхий сайд юмуу эсвэл Засгийн Газрын салбар хариуцсан сайдын гарын үсэг болох “контор сигнатур” шаардлагагүй байдаг.
Харин Чехийн ерөнхийлөгчийн зарим биш, цөөн биш харин “олонхи” шийдвэр нь Ерөнхий сайдын “контор сигнатур” шаарддаг байх юм. Чехийн Үндсэн Хуулийн 3-р бүлэг 63-р зүйлд зааснаар |Constitution of Chez Republic, Chapter 3, Article 63.1- a,b,c,d,e,f,g,h,i,j | ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхэд хамаарах 10 зүйл бүгд Ерөнхий сайдын гарын үсгийг давхар шаардаж байж хүчин төгөлдөр болдог байна.
Гайхалтай нь Чехийн ерөнхийлөгчийн “контор сигнатур”-аар хязгаарлагдсан яг энэүү 10 бүрэн эрхийг Монголын Ерөнхийлөгч ямар ч “контор сигнатур”-аар хязгаарлуулалгүй илүү өргөн мэдэлтэйгээр хэрэгжүүлж байдаг. |МУ-ын ҮХ, 3-р бүлэг, 33-р зүйлийн 1-ийн 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11; 2,3 | Монгол Улсын Үндсэн хуулиас Ерөнхийлөгч эдгээр бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхдээ “контор сигнатур” хэмээх эрх мэдлийн талыг нь аваад явчихдаг механизмаар хязгаарлуулсан зүйл заалт байхгүй болохыг харж болно.
Чехийн Ерөнхийлөгч өөрийн бүрэн эрхээ|энэ эрхүүд нь Монголын Ерөнхийлөгчид байдаг | хэрэгжүүлэхдээ Ерөнхий сайдынхаа гарын үсгийг хараад суудаг бол харин Монголын Ерөнхийлөгч ямар нэгэн гарын үсэг харалгүйгээр өөрийн бүрэн эрхээ хэрэгжүүлдэг байх юм. Аль нь илүү хүчтэй вэ?
2. Монголын Ерөнхийлөгч бүх ард түмнээс сонгогддог, харин Чехийн Ерөнхийлөгч?
Чехийн Ерөнхийлөгч ард түмнээс биш Парламентаас сонгогддог. Энэ үйл явцыг улс төрийн агуулгаар нь авч үзье.
Монголын Ерөнхийлөгч бүх ард түмний төлөөлөл болж Хууль тогтоох, Гүйцэтгэх, Шүүх засаглалаас харьцангуй бие даасан эрх мэдлийн нэг субьект болж байгаа юм.
Харин Чехийн Ерөнхийлөгч Хууль тогтоох болон Гүйцэтгэх засаглалын улс төрийн ашиг сонирхлоос илүү хамааралтай буюу Монголын Ерөнхийлөгчтэй харьцуулахад бие даасан байдал илүү бага, мөн засаглалын салаа мөчрөөс хамаарах хамаарал илүү их юм. Бүх ард түмнээс сонгогдож, засаглалын салаа мөчрүүдээс харцангуй бага хамаардаг, бие даасан ерөнхийлөгч илүү хүчтэй юу? Харин “контор сигнатур” гэх мэт эрх мэдэл хуваах хүчтэй механизмаар хязгаарлуулсан, мөн бие даасан байдал бага ерөнхийлөгч илүү хүчтэй юу? Аль нь хүчтэй вэ?
3. Легитим шинж
Төрийн 3 өндөрлөгт Хууль тогтоох засаглалын тэргүүн, Гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн Шүүх засаглалын тэргүүн 3-ыг хамруулж ойлгодог олон улсын жишиг бий. Харин Монгол улсын Ерөнхийлөгч төрийн тэргүүн байхаас гадна төрийн 3 өндөрлөг гэж ойлгогддог. Магадгүй Шүүх засаглалын нэр хүнд тийм сайн биш болохоор энэ ойлголтод багтдаггүй байж болох юм. Гэхдээ л Монголын Ерөнхийлөгчийн энэ легитим шинж, нэр хүнд нь түүнийг илүү хүчтэй болгож байдаг бас нэгэн үндэслэл юм. Харин Чехийн Ерөнхийлөгчөд ийм хэлбэрийн легитим шинж байдаггүй. Тэрээр ард түмнийг шууд төлөөлдөггүй учир легитим шинж нь ард түмэнд бус харин Парламент, Гүйцэтгэх засаглалаас хангагддаг.
Дүгнэвэл:
Ач холбогдол, чухал байдлаараа эрэмблэгдсэн дээрх 3 аргумент Монголын Ерөнхийлөгч Чехийн Ерөнхийлөгчөөс хавьгүй илүү хүчтэй гэдгийг харуулна.
Хоёр ерөнхийлөгч хоёулаа яг адилхан биш юмаа гэхэд ойролцоо эрх мэдэлтэй. Магадгүй Чехийн Ерөнхийлөгч эрх мэдлийн цар хүрээгээрээ их байя гэж бодъё. |гэхдээ энэ нь юу л бол| Хичнээн их эрх мэдэлтэй ч тэр эрхээ чөлөөтэй хэрэгжүүлж чадахгүй эсвэл түүнийгээ өөр нэг субьекттэй хуваалцдаг бол тэр эрх хүчтэй эрх мэдэл биш. Өөрөөр хэлбэл Чехийн Ерөнхийлөгч хүчтэй биш.
Хоёр ерөнхийлөгчийн хэнд нь эрх мэдлээ хэрэгжүүлэх бодитой улс төрийн орчин, нөхцөл байдал байна гэдгээрээ эрс ялгаатай. Монголын Ерөнхийлөгч өөрийн бүрэн эрхээ ямар нэг хязгаарлах механизм, тухайлбал “контор сигнатур”-гүйгээр хэрэгжүүлдэг бол Чехийн Ерөнхийлөгч алхам тутамдаа л Ерөнхий сайдын гарын үсгийг харж суудаг “контор сигнатур”-ын механизмаар эрх мэдлээ хязгаарлуулдаг. Энэ нь хэн хүчтэй вэ гэдгийг харуулах хангалттай бөгөөд гол нотолгоо юм.
Монголын ерөнхийлөгч Чехийн ерөнхийлөгчөөс илүү ХҮЧТЭЙ.
Б. Мөнхгэрэл
/3-р курст байхдаа бичиж байлаа/
Subscribe to:
Posts (Atom)